Śmierć kpt. Thomasa Mantella

Co zawiera teczka

Papiery Project Blue Book o tej sprawie tworzą jedną jednostkę w katalogu National Archives, „Godman AFB, Ken., January 1948 - Incident Number: 33” (NAID 28930550, 75 obrazów). Są wśród nich:

• karta sprawy (obraz 1) i formularze incydentów od 33 do 33g ze streszczeniami relacji (obrazy 2–17), te same strony co DOW-UAP-D087, s. 81–96;
• raport inspektora z 9 stycznia 1948 r. z adnotacją płk. Hixa (obrazy 34–35) i sześć podpisanych oświadczeń z wieży kontrolnej z tego samego dnia (obrazy 36–40 i 42–44);
• raport o niezwykłym zdarzeniu z ośrodka służby lotów, z nazwiskami pilotów i godziną katastrofy (obrazy 31–33);
• prośba o maszynopis rozmowy radiowej i odpowiedź na nią (obraz 25), sprawdzenie położenia Wenus (obrazy 18, 20 i 26–27) oraz wymiana pism o odczytach teodolitu, z komunikatami pogodowymi (obrazy 21–24);
• prośba z 23 kwietnia 1948 r. o raport z wypadku i adnotacja z 21 maja 1948 r., która go przekazała (obrazy 45–46), okładka i szesnaście zdjęć szczątków (obrazy 50–66) oraz listy z 1964 r. w sprawie akt wypadku (obrazy 28–30 i 41).

Indeks Blue Book wymienia sprawę na obrazie 15 jednostki NAID 28921348. Dwa dokumenty o obserwacjach z tego samego dnia są w innej jednostce, „Wilmington, Ohio, January 1948 - Incident Number: 48” (NAID 28930193, obrazy 2 i 5).

Popołudnie 7 stycznia z wieży

Zgłoszenia przekazane przez policję stanową dotarły do płk. Hixa około 13:00 (obraz 42), a do wieży około 13:20, przez biuro dowódcy (obrazy 17 i 36). Sierż. Quinton A. Blackwell, główny operator: „About 1345 or 1350 I sighted an object in the sky to the South of Godman Field.” (około 13:45 albo 13:50 zauważyłem obiekt na niebie na południe od Godman Field; obraz 38) W ciągu następnej godziny na wieżę przychodzili kolejni i każdy opisywał obiekt inaczej:

• St. szer. Stanley Oliver: „to me it had the resemblance of an ice cream cone topped with red” (przypominał mi rożek lodów z czerwonym wierzchem; obraz 36) i „it was so far I couldn’t tell if it was moving or not” (był tak daleko, że nie mogłem stwierdzić, czy się porusza; obraz 37).
• Por. Paul I. Orner: „a small white object in the southwest sky. This object appeared stationary.” (mały biały obiekt na południowo-zachodnim niebie, który wydawał się nieruchomy). Przez lornetkę „it partially appeared as a parachute does with bright sun shining on the top of the silk but there also seemed to be some red light around the lower of it.” (wyglądał po części jak spadochron, na którego czaszę świeci jasne słońce, ale wokół jego dolnej części było też jakby czerwone światło; obraz 43)
• Kpt. Cary W. Carter, wezwany na wieżę około 14:07: „The object appeared round and white (whiter than the clouds that passed in front of it) and could be seen through cirus clouds.” (obiekt wydawał się okrągły i biały, bielszy od chmur, które przesuwały się przed nim, i był widoczny przez chmury pierzaste; obraz 39)
• Kpt. James F. Duesler, Jr., około 14:20: formularz z jego relacją podaje „like tear drop - round; later, object seemed fluid” (jak łza, okrągły; później obiekt wydawał się płynny; obraz 10).
• Płk Guy F. Hix: „At 1445 hrs. the Tower notified me that an object had been sighted at about 215°. I went to the Tower and observed the object until 1550 hrs., when it disappeared behind the clouds.” (o 14:45 wieża zawiadomiła mnie, że zauważono obiekt w kierunku około 215°; poszedłem na wieżę i obserwowałem go do 15:50, gdy zniknął za chmurami). Obiekt „appeared to be about one-quarter the size of a full moon, white in color” (wydawał się mieć około jednej czwartej wielkości księżyca w pełni i był biały), a „It remained stationary for 1½ hours.” (pozostawał nieruchomy przez półtorej godziny; obraz 42) Oświadczenie Blackwella i formularz z jego relacją umieszczają Hixa na wieży około 14:20 (obrazy 17 i 38).
• Ppłk E. Garrison Wood, inspektor: obiekt był „circular in shape and, if it was a great distance away, was 1/10th the size of a full moon. If it was an earthly object, the size, as compared to the diminishing size of the P-51’s flying toward it, seemed to be at least several hundred feet in diameter.” (okrągły i, jeśli był bardzo daleko, miał jedną dziesiątą wielkości księżyca w pełni; jeśli był obiektem ziemskim, to w porównaniu z malejącymi P-51 lecącymi w jego stronę miał co najmniej kilkaset stóp średnicy; obraz 34)

Klucz i radio

Około 14:30–14:40 klucz czterech P-51 „approached Godman Field from the South, enroute from Marietta, Ga. to Standiford Field, Ky.” (nadleciał nad Godman Field od południa, w drodze z Marietta w Georgii do Standiford Field w Kentucky; obraz 38). Blackwell poprosił prowadzącego, NG 869, o próbę rozpoznania obiektu; jeden samolot poleciał dalej do Standiford, a prowadzący z dwoma innymi „flew a course of 210°” (polecieli kursem 210°; obrazy 17 i 43). Raport ośrodka służby lotów podaje nazwiska pilotów: „The lead ship was NG 3869, pilot Mantell.” (prowadzącym samolotem był NG 3869, pilot Mantell); Hendrichs, NG 336, wylądował w Standiford; na 22 000 stóp Hammond, NG 737, powiedział Clementsowi, NG 800, że nie ma aparatury tlenowej, i obaj wrócili do Standiford, a Mantell „continued climbing” (wznosił się dalej; obraz 31). Oświadczenie kpt. Dueslera też wymienia prowadzącego: „The Flight Leader (Capt. Thomas F. Mantell) answered that he would, and requested a bearing to this object.” (prowadzący klucza, kpt. Thomas F. Mantell, odpowiedział, że to zrobi, i poprosił o namiar na obiekt; obraz 40)

Słowa prowadzącego trafiły do akt tylko przez ludzi na ziemi, a ci zapamiętali je różnie. Strona „Info taken from reports of radio conversation between Control at Godman and NG 869” (dane z relacji o rozmowie radiowej między wieżą Godman a NG 869) podaje cztery wersje (obraz 4; DOW-UAP-D087, s. 94):

• Hix: „Object traveling at 180 MPH - half my speed” (obiekt leci z prędkością 180 mil na godzinę, połowę mojej).
• Orner: „high and traveling about 1/2 my speed at 12 o’clock position” (wysoko, leci z około połową mojej prędkości, na godzinie dwunastej), potem „Closing in to take a good look” (zbliżam się, żeby dobrze się przyjrzeć).
• Blackwell: o 14:45 „Object traveling at 180 MPH Directly ahead of & above me now and moving at about 1/2 my speed.” (obiekt leci z prędkością 180 mil na godzinę, teraz dokładnie przede mną i wyżej, z około połową mojej prędkości), a na 15 000 stóp „It appears metallic of tremendous size.” (wygląda na metalowy, ogromnych rozmiarów).
• Carter: „Object going up and forward as fast as he was” (obiekt wznosi się i leci naprzód tak szybko jak on), „approx 360 MPH” (około 360 mil na godzinę) i „going to 20,000 ft and if no closer will abandon chase” (wejdzie na 20 000 stóp, a jeśli się nie zbliży, przerwie pościg).

Formularz sporządzony dla Mantella na podstawie „a report describing a radio conversation” (raportu opisującego rozmowę radiową) podaje „Approximately 500 mph” (około 500 mil na godzinę; obraz 5). Oświadczenie Cartera dodaje: „It was impossible to identify which plane was doing the talking in the above report.” (nie dało się ustalić, który samolot mówił w powyższej relacji; obraz 39) Według oświadczenia Blackwella ostatni kontakt „was at about 1515” (nastąpił około 15:15; obraz 38), według Olivera wieża „kept in contact with the flight leader for about twenty-five (25) minutes” (utrzymywała łączność z prowadzącym przez około dwadzieścia pięć minut; obraz 36). NG 800 zameldował „It appears like the reflection of sunlight on an airplane canopy” (wygląda jak odbicie słońca w osłonie kabiny samolotu), a po zatankowaniu szukał do 33 000 stóp i nic nie zobaczył (obraz 38); raport ośrodka służby lotów podaje 32 000 stóp (obraz 31).

Raport ośrodka służby lotów: „At 1750E, Standiford Field advised that NG 3869, pilot Mantell, crashed 5 miles SW Franklin, Kentucky at approximately 1645E.” (o 17:50 czasu wschodniego Standiford Field zawiadomiło, że NG 3869, pilot Mantell, rozbił się 5 mil na południowy zachód od Franklin w Kentucky około 16:45 czasu wschodniego; obraz 31). To 15:45 czasu środkowego (nasze przeliczenie). Naoczni świadkowie powiedzieli policjantowi z Franklin, „that the aircraft had exploded in the air before it hit the ground” (że samolot wybuchł w powietrzu, zanim uderzył w ziemię; obraz 32).

Czego w teczce nie ma

• Rozmowy radiowej. 13 stycznia 1948 r., po dochodzeniu w Godman 9 stycznia, biuro MCIA poprosiło o maszynopis rozmowy, bo „it was learned that such a recording was made 7 January regarding an unidentified flying object” (ustalono, że 7 stycznia nagrano rozmowę dotyczącą niezidentyfikowanego obiektu latającego). Odpowiedź z 15 stycznia: „This office does not have a record of the conversation that took place between the three P-51 National Guard aircraft and the tower operator at Godman Field.” (to biuro nie ma zapisu rozmowy między trzema P-51 Gwardii Narodowej a operatorem wieży w Godman Field; obraz 25)
• Odczytów teodolitu. Obserwator meteorologiczny w Godman Field śledził obiekt teodolitem, „keeping a record of times, elevations and azimuths” (zapisując czasy, wysokości kątowe i azymuty; obraz 33), a formularz z relacją Ornera podaje, że tak samo śledzono jasne światło widziane o 17:35 (obraz 15). W depeszy, na którą Godman odpowiedziało 3 lutego 1949 r., Air Materiel Command napisało, że „ONLY THREE READINGS ARE ON FILE HERE” (tylko trzy odczyty są tu w aktach; obraz 21), a Godman odpowiedziało: „There are no further theodolite readings available at this base.” (w tej bazie nie ma więcej odczytów teodolitu; obraz 22) Tych trzech odczytów nie ma wśród skanów (nasze odczytanie obrazów jednostki); dałyby czasy, wysokości kątowe i azymuty, a nie odległość ani rozmiar.
• Raportu z wypadku. 21 maja 1948 r. Air Inspector przekazał „a photostatic copy of an AF Form 14, Report of Major Accident” (fotokopię formularza AF Form 14, raportu o poważnym wypadku) w sprawie P-51D nr 44-63869, „piloted by Captain Thomas F. Mantell, Jr.” (pilotowanego przez kpt. Thomasa F. Mantella, Jr.; obraz 46). Formularza, wypadek nr 48-1-7-1, nie ma wśród skanów (nasze odczytanie obrazów jednostki): jednostka zawiera adnotację i szesnaście zdjęć szczątków (obrazy 50–66). 10 lipca 1964 r. „All available information regarding the accident” (wszystkie dostępne informacje o wypadku) wysłano do Federal Aviation Agency, a list z 23 lipca 1964 r. zaznacza: „No photos of the body, autopsy report or medical data were included with the accident report.” (do raportu z wypadku nie dołączono zdjęć ciała, protokołu sekcji ani danych medycznych; obraz 30)
• Własnych relacji pilotów. W teczce nie ma oświadczenia żadnego z trzech pozostałych pilotów.

Co akta mówią o własnej etykiecie

Na karcie sprawy jest odręczny dopisek „BALLOON” (balon), bez daty, podpisu i uzasadnienia (obraz 1), a indeks Blue Book podaje „136 7 Godman, Kentucky (FOLDER) ... Balloon” (NAID 28921348, obraz 15). Pozostałe dokumenty mówią:

• Formularze, bez daty. Na formularzu z relacją kpt. Dueslera: „Later, an astronomer was contacted who attempted to account for this phenomena as either Venus or a comet. (?)” (później skontaktowano się z astronomem, który próbował wyjaśnić to zjawisko jako Wenus albo kometę; obraz 11). Na formularzu z relacją kpt. Cartera: „Does not seem to tally with report that the phenomena was ‚Venus or a comet’” (nie zgadza się to z raportem, że zjawisko było Wenus albo kometą; obraz 9).
• 27 października 1948 r., Equipment Laboratory. „It is doubtful that Venus could be observed by the unaided eye from the ground or 15,000 feet as it would probably be hidden by the high degree of sky brightness due to its proximity to the Sun.” (wątpliwe, by Wenus była widoczna gołym okiem z ziemi albo z 15 000 stóp, bo zapewne ginęłaby w jasności nieba blisko Słońca; obraz 18)
• 10 listopada 1948 r., Intelligence Department. „It is apparent, from the data given above, that the object sighted at Godman Air Force Base on 7 January 1948 was not the planet Venus. Therefore, this sighting must be considered as unexplained.” (z powyższych danych wynika, że obiekt widziany w bazie Godman 7 stycznia 1948 r. nie był planetą Wenus, więc obserwację trzeba uznać za niewyjaśnioną; obraz 26)
• 10 grudnia 1948 r., Study No. 203. Wcześniejsze incydenty w Godman „may also have been observations of the planet Venus” (także mogły być obserwacjami Wenus; DOW-UAP-D094, s. 21; zob. niżej).
• 5 stycznia 1949 r., Air Materiel Command w sprawie Project „SIGN”. Pismo przesyła Air Weather Service streszczenia incydentów od 1 do 172 „for study and recommendations as to which of the incidents may be eliminated as balloons released on routine synoptic ascents” (do zbadania, z prośbą o wskazanie, które incydenty można wykluczyć jako balony wypuszczane podczas rutynowych sondowań synoptycznych), a według opinii nadawcy incydent 33 jest wśród tych „having the greatest possibility of being balloons” (najprawdopodobniej balonami): „This list does not eliminate the possibility that many of the remaining incidents are balloons.” (lista nie wyklucza, że wiele pozostałych incydentów to balony; NAID 28930193, obraz 5) Projekty badawcze z użyciem balonów, jak podaje to samo pismo, „are checked by the Intelligence Department of this Command” (sprawdza Intelligence Department tego dowództwa). Odpowiedzi Air Weather Service nie ma w żadnej z dwóch jednostek.
• Hynek dla Project Grudge, bez daty. Jego oceny zaliczają incydent 33 do astronomicznych, „High probability” (wysokie prawdopodobieństwo; NAID 28929152, obraz 8). Niepodpisana ocena obserwacji nad Columbus z tego samego dnia, którą odczytujemy jako jego: „The evidence given in this incident fits the hypothesis that the object observed was the planet Venus, and, considered with incidents #30, 33, and 48, it is incredible that it could have been anything else. See report on #33 for detailed discussion of sightings of 7 January 1948.” (dane z tego incydentu pasują do hipotezy, że obserwowano Wenus, a w zestawieniu z incydentami 30, 33 i 48 trudno uwierzyć, by było to coś innego; szczegółowe omówienie obserwacji z 7 stycznia 1948 r. w raporcie o incydencie 33; NAID 28930193, obraz 2) Do tego raportu odsyłają też oceny incydentów 30 i 48 (obrazy 3–4); nie ma go w żadnej z dwóch jednostek.
• Styczeń 1951 r., „Look”. Artykuł wpięty przez FBI: „‚Our studies show,’ said Dr. Liddel, ‚that Captain Mantell and the other pilots were pursuing a balloon of the Skyhook type. Captain Mantell could never have reached the height at which the balloon was traveling.’” (nasze badania pokazują, powiedział dr Liddel, że kapitan Mantell i pozostali piloci ścigali balon typu Skyhook; kapitan Mantell nigdy nie mógłby osiągnąć wysokości, na której leciał balon; teczka FBI 62-HQ-83894, Section 6, s. 115)
• Marzec 1952 r. według daty wydawcy, Ruppelt. „what he was chasing is still open to discussion. It was either, probably either Venus or one of these great big Skyhook balloons that General Mills puts up, because there was one lost in the area at the time, although they were never able to say where it was, except that it was either over Kentucky or Tennessee.” (co ścigał, wciąż pozostaje sprawą otwartą; była to albo, prawdopodobnie, Wenus, albo jeden z tych wielkich balonów Skyhook wypuszczanych przez General Mills, bo jeden zaginął wtedy w tej okolicy, choć nigdy nie ustalono, gdzie był, poza tym, że nad Kentucky albo Tennessee; DOW-UAP-D154, s. 17)
• 21 maja 1956 r., memorandum o filmie obejrzanym w ATIC. „Conclusions of the Air Firce [sic] are that Capt. Mantell was apparently trying to intercept a fast riding ‚Sky Hook’ balloon.” (lotnictwo uznało, że kpt. Mantell najwyraźniej próbował przechwycić szybko lecący balon Sky Hook) Memorandum argumentuje rozmiarem: „Unlike weather balloons ‚Sky Hook’ balloons were huge (100 feet in diameter), coinciding with Capt. Mantell’s statement that ‚it’s tremendous in size!’” (w odróżnieniu od balonów meteorologicznych balony Sky Hook były ogromne, o średnicy 100 stóp, co zgadza się ze słowami kpt. Mantella, że obiekt jest ogromny), i powołuje się na książkę Ruppelta (DOW-UAP-D102, s. 65). Słowa, które przytacza, brzmią inaczej niż w oświadczeniach z wieży (obrazy 4 i 38).

Żaden dokument nie wywodzi odpowiedzi z zapisu lotu balonu. Dokumenty uznają tę samą obserwację za możliwą Wenus, za obiekt, który Wenus nie był i pozostaje niewyjaśniony, za zjawisko astronomiczne i za balon, więc sprawa jest sporna. Teczka nie zawiera żadnego pomiaru obiektu: odczyty teodolitu dałyby tylko kąty, a w teczce ich nie ma; prędkości i rozmiary to szacunki przekazane z powietrza albo oceny z ziemi. Znak ◆ nie przysługuje.

Studium z grudnia 1948 r. i list Markhama

Studium Air Intelligence Division z 10 grudnia 1948 r., przygotowane razem z Office of Naval Intelligence, opisuje obserwację w Godman z 19 sierpnia 1948 r. i kończy: „The object was determined to be the planet Venus by Mr. Moore, the head astronomer at the University of Louisville, Louisville, Kentucky. It is believed that earlier incidents at Godman Field (reference paragraph 2k, page 12, Appendix ‚C’) may also have been observations of the planet Venus”, czyli obiekt rozpoznał jako Wenus Mr. Moore, główny astronom University of Louisville, a wcześniejsze incydenty w Godman Field (odesłanie do punktu 2k na stronie 12 dodatku C) także mogły być obserwacjami Wenus. Punkt 2k to zdarzenie z 7 stycznia 1948 r.: „a National Guard pilot was killed while attempting to chase an unidentified object up to 30,000 feet”, czyli pilot Gwardii Narodowej zginął, próbując ścigać niezidentyfikowany obiekt na wysokość 30 000 stóp. Studium nie wymienia Mantella z nazwiska.

W liście z 14 marca 1948 r., wpiętym do streszczeń incydentów przesłanych z Wright Field w 1949 r., Norman G. Markham, przedstawiający według własnych słów „a speculation” (spekulację), napisał, że „Something like a ‚flying disc’ was pursued by one Lt. Mantell and two other pilots” (coś w rodzaju latającego dysku ścigał niejaki por. Mantell z dwoma innymi pilotami), i „in this connection” (w tym kontekście) wspomniał o „the deaths of two military officers” (śmierci dwóch oficerów), którzy mieli wieźć dowody rzeczowe z latających dysków, z których jeden „was said to have met with some kind of accident over Maury Island” (miał ulec jakiemuś wypadkowi nad Maury Island); to spekulacja Markhama, a akta niczego tych dwóch spraw nie łączą (zob. Odłamki z Maury Island).

Gdzie to było

Oświadczenia pochodzą od ludzi na wieży kontrolnej Godman Field w Fort Knox; obiekt był na południu i południowym zachodzie, według Hixa w kierunku około 215° (obraz 42). P-51 rozbił się „5 miles SW Franklin, Kentucky” (5 mil na południowy zachód od Franklin w Kentucky; obraz 31); list z 1964 r. podaje miejsce jako „the yard of Mrs Carrie Phillips, Route 3, Lake Spring Road, 5 miles Southwest of Franklin, Kentucky (W J Phillips farm)” (podwórze pani Carrie Phillips przy Route 3, Lake Spring Road, 5 mil na południowy zachód od Franklin, farma W J Phillips; obraz 29). Żaden dokument nie podaje współrzędnych, a punktu katastrofy nie wyliczaliśmy. Znacznik to punkt OpenStreetMap dla Godman Army Airfield (node 368383540, 37,9068° N, 85,9723° W), zaokrąglony do 37,91° N, 85,97° W. Oznacza miejsce obserwatorów, a nie położenie obiektu.

Dlaczego taka ocena

Świadkowie: 4. Sześć podpisanych oświadczeń z wieży kontrolnej, złożonych dwa dni później, i raport inspektora. Nie 5: słowa prowadzącego trafiają do akt tylko przez cztery różniące się relacje z wieży, własnych relacji pozostałych pilotów brak, oświadczenia nie zgadzają się co do godzin i liczby samolotów, a opisy sięgają od spadochronu po rożek lodów.

Radar: 0. Brak.

Optyka: 0. Żadnego zdjęcia obiektu; zdjęcia w teczce przedstawiają szczątki samolotu.

Ślad fizyczny: 0. Szczątki samolotu nie są śladem obiektu.

Wielokanałowość: 2. Wieża gołym okiem i przez lornetkę, piloci przez radio, teodolit, którego odczytów brak, i zgłoszenia policji z innych miast, których związku z tym samym obiektem akta nie ustalają.

Dokumentacja: 4. Kartę, formularze, sześć oświadczeń, raport inspektora, raport ośrodka służby lotów, analizę położenia Wenus i późniejsze oceny da się otworzyć. Nie 5: brakuje raportu z wypadku, odczytów teodolitu, nagrania rozmowy radiowej i relacji pozostałych pilotów.

Anomalność: 1. Biały obiekt, który przez półtorej godziny wydawał się stać w miejscu; opisy w aktach, jak spadochron oświetlony od góry, i lista Air Materiel Command z 1949 r. wskazują na balon, ale żaden dokument nie sprawdza tego z zapisem lotu balonu.

Dane dzisiaj: 2. Oświadczenia podają godziny i kierunki; odczytów, nagrania i raportu z wypadku nie da się otworzyć.

Ocena łączna wynosi 1,5: klasa D, głównie relacja.

Co by to rozstrzygnęło

• Raport z wypadku, AF Form 14 dla wypadku nr 48-1-7-1, przekazany przez Air Inspector 21 maja 1948 r. (obraz 46).
• Odczyty teodolitu, z których Air Materiel Command miało w 1949 r. w aktach trzy (obraz 21).
• Nagranie rozmowy radiowej między wieżą a kluczem, którego w styczniu 1948 r. nie odnaleziono (obraz 25).
• Relacje pozostałych pilotów klucza.
• Raport o incydencie 33 z ocen Hynka, do którego odsyłają oceny incydentów 30, 32 i 48 (NAID 28930193, obrazy 2–4).
• Zapis lotu balonu nad Kentucky albo Tennessee 7 stycznia 1948 r., w tym odpowiedź Air Weather Service na pismo z 5 stycznia 1949 r. (NAID 28930193, obraz 5).